تبلیغات
كلمه میراث بشر است - تهران


ائتیمولوژی ( کؤک آراما - ریشه یابی ) كلمات

درباره وبلاگ:


آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها :


پیوندها:



پیوندهای روزانه:


صفحات جانبی:


نویسندگان:


ابر برچسبها:


آمار وبلاگ:



Admin Logo themebox

تهران

نوشته شده توسط:ماحمیت سینماز
جمعه 13 اسفند 1389-05:58 ب.ظ

تهران

تئجه رق (تئجه ره) Tecərə

اسم روستایی در بخش کندوان دهستان گرمه ی شمالی می باشد که بصورت تجرق به فارسی نوشته می شود.

تئجه رق در زبان محاوره ای شهرستان میانه بصورت تئجه ره تلفظ می شود.

اسم یکی از رودهای فرعی تشکیل دهنده ی گرمه چای نیز تئجره چای می باشد همچنین تئجه ره چای، اسم دیگر آبادی قشلاقی چوخور یورد نیز می باشد.

تئجه رق واژه ای قدیمی است که شکل اولیه آن تیغراق با تیقراق که بعلت نوشته شدن با الفبای فارسی و عربی بصورت تیگراق و تیجراق و مخفف آن تیجرق درآمده است.

"تیقراق" از نظر ریشه شناسی، از دو قسمت "تیقرا" و "اق" درست شده است که بعلت ختم شدن ریشه فعلی "تیقرا" به حرف صدادار، حرف صدادار پسوند حذف شده است.

"تیقرا ریشه فعلی مصدر "تیقراماق" به معنی دلیر شدن و جلد شدن می باشد" 1

"اق" در زبان ترکی آذربایجانی پسوند صفت ساز و اسم ساز می باشد و موقع اضافه شدن به ریشه فعل، صفت و اسمهایی می سازد که خاصیت و کیفیت را می رساند مانند صفتهای قورخاق (ترسو) و اویناق (رقصان) و اسامی باتاق (باتلاق) و یاتاق (محل خواب) 2

بنابراین با در نظر گرفتن مطالب فوق تئجه رق به معنی "دلیر و چابک" و آبادی تئجه رق به مفهوم آبادی (طایفه ی) دلیر و چابک خواهد بود.

فعل "تیقراقلاندی" به معنی "شخص، دلیری و چابکی نمود" 3 از همین ریشه ساخته شده است.

به نظر نگارنده واژه ی "تیقران" که امروزه بصورت تهران استعمال می شود از همین ریشه ساخته شده است. تیقران واژه ای مرکب (صفت فاعلی) می باشد که از ریشه فعلی "تیقرا" به اضافه ی پسوند "ان" ساخته شده است. پسوند "ان" در زبان ترکی هنگام اضافه شدن به ریشه فعلی صفت فاعلی می سازد. مثل: ساتان (فروشنده) و چالان (نوازنده)

واژه ی قدیمی تیقران در اثر تبدیل شدن حرف "ق" به حرف "ه" بصورت "تیهران" درآمده است. مثل تبدیل قوقون به قوهون (به معنی خربزه ی عطرآگین) و تبدیل قالی به هالی و تبدیل دوقتور به دوهتور.

تیهران در زبان فارسی بصورت تهران تلفظ و نوشته می شود.

بنابراین تیقران (تهران)، به معنی دلاور و دلیر بوده و منظور از قریه یا شهر تهران، قریه یا شهر شخص یا طایفه دلاور خواهد بود.

{ماسینما: نام تاریخی و قدیمی رودخانه دجله "تیگره" نیز در این رابطه قابل بحث می تواند باشد}

منابع

1و2) دیوان لغات الترک

3) معاصیر ادبی آذری دیلی، دوقتور ذهتابی صفحات 80 و 145

 

منبع

نشر اختر

نگاهی نوین به اسامی کهن در شهرستان میانه

دکتر فیروز سیمین فر

تیراژ 1500 جلد/ چاپ اول 1387 / 360 صفحه / قطع: وزیری

شابک: 0-116-517-964-978

مرکز فروش:

1-     میانه – خیابان ارشاد، رویروی بوستان آزادگان، پلاک 8 تلفن 2222248-0423

2-     تبریز – اول خیابان طالقانی، نشر اختر تلفن: 09141166897  و 5555393-0411

قیمت: 3500 تومن



دنبالک ها: وجه تسمیه (شوند نامگذاری) تهران و شمیران 
تاریخ آخرین ویرایش:جمعه 13 اسفند 1389 06:14 ب.ظ